Χωρίς να γνωρίζω κανέναν προσωπικά και χωρίς να διακυβεύεται κάποιο προσωπικό μου συμφέρον, στο παρόν κείμενο εξηγώ γιατί από τις παρατάξεις που συμμετέχουν στις εκλογές μόνο η «Δράση» είναι υπεύθυνη επιλογή βάσει των υπαρχόντων οικονομικoπολιτικών συνθηκών.
Friday, 27 April 2012
Δράση: Για όσους ψάχνουν μια εναλλακτική και πραγματικά υπεύθυνη επιλογή
Χωρίς να γνωρίζω κανέναν προσωπικά και χωρίς να διακυβεύεται κάποιο προσωπικό μου συμφέρον, στο παρόν κείμενο εξηγώ γιατί από τις παρατάξεις που συμμετέχουν στις εκλογές μόνο η «Δράση» είναι υπεύθυνη επιλογή βάσει των υπαρχόντων οικονομικoπολιτικών συνθηκών.
Friday, 14 January 2011
Ο Μακιαβέλι, ο Χόμπς και... ο Γκλέτσος!
Από την εποχή της Αναγέννησης στα μέσα της περασμένης χιλιετίας και έπειτα, μεγάλοι πολιτικοί στοχαστές καταλήγουν σε παρόμοια συμπεράσματα για την ψυχολογία των μαζών και πως αυτή συναρτάται με τους ηγέτες και τις πράξεις τους.
Ο αδίκως διαβόητος Μακιαβέλι περιέγραφε πως οι πολιτικές ηγεσίες «παίρνουν απ’το χέρι» τους υπηκόους τους σε μια σχέση που κυριαρχούν ένστικτα και πάθη. Εξηγούσε στα συγγράματά του ότι με πράξεις εντυπωσιακές και κυρίως βίαιες και αιμοβόρες, ένας ηγεμόνας προκαλούσε δέος στους υπηκόους και τους εχθρούς. Προκαλούσε ένα αίσθημα φόβου που έφερνε όμως το θαυμασμό και το σεβασμό. Κέρδιζε την εμπιστοσύνη των υπηκόων που ένιωθαν ότι ένας ισχυρός ηγεμόνας τους προστατεύει από τους εχθρούς και όλους τους άλλους φόβους που τους διακατείχαν. Ο Χομπς μας κληροδότησε με μια αντίστοιχη περιγραφή της σχέσης των ανθρώπων με τους ηγεμόνες τους στο επίπεδο της ψυχολογίας. Περιέγραφε πως οι άνθρωποι φοβούνται όταν δεν έχουν κάποιον ισχυρό ηγέτη να τους προστατεύει. Ότι για το λόγο αυτό χρειάζονται μια ηγεσία που κρατά όλες τις εξουσίες για να τους προστατεύει.
Αν μεταφερθούμε στο πρώτο μισό του 20ου αιώνα θα συναντήσουμε σε πολλά μέρη της Ευρώπης κάτι αντίστοιχο. Ενώ στη Σοβιετική Ένωση ο λαός αντέδρασε με επανάσταση στο αίσθημα αδικίας που τον διακατείχε, στις περισσότερες περιοχές της Ευρώπης οι ανακατατάξεις του Πρώτου Παγκοσμίου πολέμου και η βαθιά οικονομική κρίση δημιούργησαν αισθήματα φόβου και ανασφάλειας στους λαούς της Ευρώπης. Η καθημερινότητα ήταν δύσκολη και οι ηγέτες που αυτή η κατάσταση γέννησε, ήταν αυτοί που απάντησαν στα βαθύτερα ένστικτα των ανθρώπων με λόγους και πράξεις που ξεσήκωναν, προκαλούσαν θαυμασμό και «χρύσωναν το χάπι» αμελώντας την ουσία των οικονομικών προβλημάτων και μιλώντας στο επίπεδο του υπερβατικού. Έθνος, φυλετική ανωτερότητα, βία και μίσος. Άγρια ένστικτα που όταν ενεργοποιούνται δίνουν έυκολα ψυχικό σθένος στον πεινασμένο και κατατρεγμένο.
Η ιστορία βέβαια δεν είναι κυκλική και δε σκοπέυω να καταλήξω στο ότι τα ίδια γεγονότα αναμένεται να επαναληφθούν. Ο πολιτισμός και οι συνθήκες της καθημερινότητας συνεχώς προοδεύουν. Το μόνο που παραμένει αναμφισβήτητα ίδιο είναι τα ανθρώπινα ένστικτα και πάθη. Ο τρόπος που τα διαχειρίζονται οι σύγχρονοι ηγεμόνες είναι το ζητούμενο.
Ο Γκλέτσος όσο αστείο και αν ακούγεται είναι ένα παράδειγμα που συνδυάζει μεγάλους πολιτικούς στοχαστές και μεγάλα ιστορικά γεγονότα με το μικρόκοσμο της καθημερινότητας στην Ελλάδα σήμερα. Οι απερίσκεπτες πολιτικές επιλογές που οι ψηφοφόροι ορισμένες φορές κάνουμε δίνουν θεσμικούς ρόλους σε μικρούς περιστασιακούς ήρωες της καθημερινότητας όπως ο Γκλέτσος. Ο κάθε Γκλέτσος απ’την πλευρά του φροντίζει να βρίσκει τρόπους να κερδίζει το θαυμασμό και την αγάπη αυτών για τους οποίους η υψηλή πολιτική και η μορφή της σημερινής κρίσης είναι πολύ περίπλοκα θέματα που δεν προσπαθούν να καταλάβουν. Όπως ο Μακιαβέλι και ο Χομπς πριν τόσα χρόνια περιέγραφαν, ο τοπικός πολιτικός ηγέτης Γκλέτσος με λόγους και πράξεις βίαιες και συνάμα εντυπωσιακές, προσπερνάει με το τρακτέρ του όλους τους νόμιμους θεσμούς και το Σύνταγμα για να μιλήσει κατευθείαν στην ψυχή των καταφανέστατα ταλαιπωρημένων οικονομικά κατοίκων. Μιλάει και φέρεται με «τσαμπουκά» και αυτό γοητεύει την τοπική κοινωνία, η οποία την ώρα που φοβάται και νιώθει ανυπεράσπιστη απέναντι στη λαίλαπα μιας κρίσης που δεν καταλαβαίνει, βρίσκει στο πρόσωπό του Γκλέτσου τον πραγματικό ηγέτη, μεταφέροντας τον εαυτό της στην εποχή που έγραφαν ο Μακιαβέλι και ο Χομπς. Δεν θα εφάρμοζα ποτέ συμπεράσματα περί πολιτικής ψυχολογίας σε παραδείγματα όπως ο Γκλέτσος και το συγκεκριμένο περιστατικό, αν η ιστορία περιοριζόταν μόνο σε αυτό. Το ζήτημα είναι ότι οι πράξεις του Γκλέτσου δεν περιορίζονται στο να γοητεύουν την τοπική κοινωνία, αλλά όπως αποδείχθηκε «μιλούν» στην ψυχή του κάθε ανυπεράσπιστου και φοβισμένου Έλληνα που αναγνωρίζει έναν ήρωα στο πρόσωπό του. Έναν ήρωα ταλιμπάν που όταν πονάει χέρι, κόβει χέρι. Όπως σε περιοχές της Μέσης Ανατολής που όταν κλέψει ένα παιδάκι του σπάνε το χέρι. Αποτελεσματικό, όπως και η πράξη του Γκλέτσου δεν είναι και αυτό;
Αυτό είναι το μεγαλύτερο κόστος αυτής της κρίσης. Όταν ο κόσμος από την εποχή της ευημερίας μεταφέρεται στην εποχή της αβεβαιότητας και του φόβου, τα άγρια ένστικτα και οι ανάγκες για «νταήδες» αντί λογικούς ηγέτες ξυπνούν. Όταν ο κόσμος εκφράζει το θαυμασμό του για το Γκλέτσο, τα λόγια και τις πράξεις του, ένα είναι σίγουρο. Ότι θα ακολουθήσουν και άλλοι το παράδειγμα του. Ας αναλογιστούμε μαζί τωρα τις επιπτώσεις αυτής της επιστροφής στο μεσαίωνα.
Εδώ είναι που πρέπει να πάρει θέση η πολιτική ηγεσία της Ελλάδας. Να καταδικάσει τις ενέργειες του Γκλέτσου και να επισημάνει τον κίνδυνο που ενέχουν αυτές οι συμπεριφορές. Γιατί αν δεν αντιμετωπίσει ως άλλος «ηγεμόνας» του Μακιαβέλι αυτούς που αμφισβητούν τη δημοκρατία που εμείς επιλέξαμε για τους εαυτούς μας, ο Γκλέτσος την επόμενη φορά δε θα πάει στα διόδια, αλλά θα επισκεφθεί μαζί με τους θαυμαστές του τη Βουλή. Και αυτή τη φόρά θα μπούνε μέσα. Ότι και να λέμε όμως δεν αναμένεται τέτοια πράξη από την κυβέρνηση. Πάλι θα χαμηλώσει τους τόνους υπολογίζοντας το πολιτικό κόστος της ρήξης με το Γκλέτσο και όσα οι πράξεις του αντιπροσωπεύουν. Εδώ δε μπορεί να κόψει το κάπνισμα, το βήχα του Γκλέτσου θα κόψει;
Monday, 21 June 2010
Αρωμα Ελλάδας στον... Τάμεση
Μία όμορφη παραλία του Αιγαίου έστησαν στον... ποταμό Τάμεση του Λονδίνου, λίγα μόλις μέτρα από το περίφημο «Μπιγκ Μπεν», οι άνθρωποι του ΕΟΤ.
Στο πλαίσιο της διαφημιστικής καμπάνιας «Greece Kalimera», μία τεχνητή αμμουδιά, ξαπλώστρες, σεζλόνγκ και κάθε λογής εξοπλισμός παραλίας έχουν επιστρατευθεί από την Παρασκευή και για δέκα μέρες με σκοπό τη διαφήμιση της Ελλάδας ως τουριστικού προορισμού για το φετινό καλοκαίρι.
Με τις επιγραφές «καλώς ήρθατε στην πτήση για Αθήνα» και «θα τα πούμε στην Ελλάδα», η ελληνική παραλία προσκαλεί τους αμέτρητους περαστικούς να πάρουν μια γεύση ελληνικού καλοκαιριού.
Εκπληκτοι οι επισκέπτες
Ελληνικά μουσικά σχήματα, όπως του Θανάση Πολυκανδριώτη και των είκοσι μπουζουκιών που τον συνοδεύουν, αλλά και μουσικών που ζουν μόνιμα στο Λονδίνο, όπως το ρεμπέτικο σχήμα «ΜουΣουΤου» και το σχήμα των έντεχνων καλλιτεχνών Αλέξανδρου Γιαλλούρου και Μαρίας Πεστίτση, ντύνουν με ελληνικούς ρυθμούς την καλοκαιρινή αυτή εμπειρία στην καρδιά του Λονδίνου, ενώ το Λύκειο Ελληνίδων χορεύει παραδοσιακούς χορούς.
Ως προς τις υπόλοιπες δραστηριότητες, φυσικά δεν λείπουν οι απαραίτητες ρακέτες, το μπιτς βόλεϊ και το ποδόσφαιρο στην άμμο υπό την επίβλεψη και τις οδηγίες ειδικών Βρετανών προπονητών.
Τέλος, δροσερά ποτά, αναψυκτικά και διάφορες ελληνικές λιχουδιές προσφέρονται στους επισκέπτες της διαφημιστικής παραλίας μας.
Παρόντες στα εγκαίνια ήταν ο υφυπουργός Τουρισμού Γιώργος Νικιτιάδης και ο πρόεδρος του ΕΟΤ Νικόλαος Κανελλόπουλος.
Ο βροχερός καιρός του Λονδίνου βέβαια δεν βοηθά ιδιαίτερα, αλλά αυτό είναι ένα επιπλέον κίνητρο για τους ταξιδιώτες να έρθουν να γνωρίσουν από κοντά το ελληνικό καλοκαίρι.
KΩΣΤΑΣ ΧΡΥΣΙΚΟΣ
Friday, 28 May 2010
Μερικές παρατηρήσεις που έκανα στην Ελλάδα τις λίγες μέρες που έμεινα.
Είχα συμπληρώσει σχεδόν 4 μήνες μακριά απ’ την Ελλάδα, προτού επιστρέψω για μερικές μέρες την προηγούμενη βδομάδα. Την είχα αφήσει το Φλεβάρη στις παρυφές της διαβόητης κρίσης και την βρήκα τώρα στην καρδιά της.
Βγαίνοντας στο δρόμο για τη Χαλκιδική, ήρθε το πρώτο σοκ. Το ήξερα, αλλά όταν το είδα μπροστά στα μάτια μου ήταν διαφορετικό. Είναι συνταρακτικό να διαπιστώνεις ότι το 1,50 ευρώ/λίτρο μ.ο. ακόμα και στο κέντρο χωριών όπως τα Νέα Φλογητά, είναι μεγαλύτερο από το 1,30-1,40 ευρώ/λίτρο σε βενζινάδικα στο κέντρο του Λονδίνου!!! Οι αιτίες είναι πολλές και τις μελετώ εδώ και καιρό, αλλά άμα έχεις αφήσει την τιμή στο 1 ευρώ/λίτρο και πάλι τρομάζεις! Αυτό βέβαια έχει και τις θετικές προεκτάσεις του. Στο δρόμο για Χαλκιδική, πάντα είχα πρόβλημα με τα 120 χλμ/ώρα που πήγαινα. Ήμουν πολύ αργός για την αριστερή λωρίδα και πολύ γρήγορος για τη δεξιά! Ε λοιπόν με χαρά μου διαπίστωσα ότι τις 3500-4000 στροφές/λεπτό ελάχιστοι πλέον τις ξεπερνούν και τα 120 χ/ω ήταν μια χαρά για μια απρόσκοπτη πορεία στην αριστερή λωρίδα! Άσε που και μέσα στη Θεσσαλονίκη ο κόσμος το χει ρίξει στο ποδηλατάκι! Χαμός! Άμστερνταμ θα γίνουμε! Το κακό είναι ότι οι περισσότεροι προς το παρόν το χρησιμοποιούν μόνο για τη βόλτα τους. Λίγους είδα να τα χρησιμοποιούν σε ώρες αιχμής και οι περισσότεροι πεισματικά επιμένουν στην κομφορμιστική λύση του αυτοκινήτου. Ίδιο σοκ με τις τιμές και στα σούπερ μάρκετ με τη σύγκριση που έκανα σε βασικά προϊόντα. Μη τα πολυλογώ με τη σύγκριση τιμών, θα ετοιμάσω και ένα σχετικό ρεπορτάζ, το οποίο θα αναδημοσιεύσω, όταν και αν με το καλό το βάλουν στο «Έθνος» με το οποίο συνεργάζομαι (ψιλό).
Το καλό στην όλη υπόθεση νομίζω είναι το ότι υπάρχει ένα μεγάλο κομμάτι του κόσμου που δείχνει να προσαρμόζεται –θέλοντας και μη ίσως- στις υπάρχουσες συνθήκες. Βέβαια, το «δεν ξέρω τι μου ξημερώνει αύριο» έχει γίνει ο κυρίαρχος τρόπος σκέψης, τη στιγμή που το Φλεβάρη που όλα έδειχναν σε τι σημείο θα φτάναμε λίγο αργότερα και πάλι η κυρίαρχη λογική ήταν το «έλα μωρέ θα τη σκαπουλάρουμε κάπως». Με μεγάλη μου χαρά πάντως διαπίστωσα ότι πολύ περισσότεροι άνθρωποι απ’ ότι περίμενα συλλαμβάνουν και επικοινωνούν την κατάσταση πραγματιστικά και εποικοδομητικά και λιγότεροι με απόγνωση και θυμό προς κάποιον φταίχτη. «Ήρθε ο καιρός να βάλουμε μυαλό», «να κόψουμε τα δάνεια της υπερκατανάλωσης», «δε μας φταίει το ΔΝΤ», «να αφήσουμε τα ρουσφέτια» λένε, αρνούμενοι πεισματικά τη λαϊκίστικη και κλαψιάρικη λογική και το δριμύ «κατηγορώ» των μέσων ενημέρωσης. Πάρα πολλοί βλέπουν την κρίση σαν ευκαιρία ουσιαστικής προσωπικής ολοκλήρωσης και διόρθωσης λαθών του παρελθόντος.
Μπορεί να φαίνεται ότι βλέπω τα πράγματα πολύ αισιόδοξα, αλλά ένιωσα ότι η κατάσταση λειτουργεί σαν «wake up call». Όχι αναγκαία για τη δημιουργία μιας οικονομικά και πολιτικά συντηρητικής κοινωνίας, αλλά για την επαναδιαπραγμάτευση του τρόπου που ξοδεύουμε, του τρόπου που αντιλαμβανόμαστε την πολιτική και γενικότερα του τρόπου που αυτό-προσδιοριζόμαστε και επικοινωνούμε. Οι κραυγές απόγνωσης και τα «κατηγορώ» θα σωπάσουν αργά ή γρήγορα και τη θέση τους θα πάρει η συνειδητοποίηση, η δημιουργικότητα, η εναλλακτική επιλογή. Έτσι θέλω να τα βλέπω και έτσι πιστεύω ότι θα γίνει, πείτε με τρελό άμα θέλετε!
Από συζητήσεις με ελεύθερους επαγγελματίες και γενικότερα με «ανθρώπους της αγοράς» παρατήρησα τα εξής: Μέσα στην απόγνωση του «έχουμε καταστραφεί», «τα πράγματα θα χειροτερέψουν κι άλλο», «δε κινείται τίποτα» και «τώρα που έρχεται το καλοκαίρι ακόμα χειρότερα», ακούς και τη φωτεινή, αισιόδοξη πλευρά… «από Σεπτέμβρη κάτι μπορεί να γίνει, πού θα πάει», «αυτή η κρίση είναι περίοδος που δημιουργεί ευκαιρίες και πρέπει να το εκμεταλλευτούμε αναλόγως» κ.α. Ξέρουν πολύ καλά όλοι το πιθανό ενδεχόμενο να μείνει η κατάσταση κολλημένη στο βούρκο για 5-10 χρόνια. Κανένας δε θέλει να το πιστέψει όμως. Όσοι το λένε, δείχνουν ότι πιστεύουν ότι κάπως θα αντιστραφεί το κλίμα. Εκεί θεωρώ ότι είναι και το κλειδί για την ανατροπή των δεδομένων, αν φυσικά είναι δυνατό να το καταφέρουμε μόνοι μας σε έναν bottom-up παράδεισο. Στην ψυχολογία του «κάπως θα τη βρούμε την άκρη». Το θεωρώ πολύ πιο παραγωγικό από τη μοιρολατρία και τη νέο-συντηρητική επιλογή του «φτωχούλης, τίμιος, ήσυχος και καλός εργατούλης» που φαίνεται να πλασάρουν κάποιοι. Νομίζω ότι μας ταιριάζει πιο πολύ σα κουλτούρα το «πενία τέχνας εργάζεται», παρά το προφίλ του φουκαράκου που έκανε στα σκετς του ο Λαζόπουλος κάποτε στους «Δέκα Μικρούς Μήτσους» που του την έπεφταν όλα τα ντόπερμαν της καθημερινότητας και τον φόβιζαν. Το ότι στα πλαίσια αυτής της διαδικασίας πρέπει να γίνουμε και πιο νομιμόφρονες είναι βέβαια δεδομένο, άσχετα αν αυτή τη στιγμή για παράδειγμα το μαύρο χρήμα φαίνεται να κινεί μεγάλο μέρος της αγοράς.
Τώρα το ξαναέσκασα για την Αγγλία, τις ευκαιρίες και τις προοπτικές της. Σε όσους άφησα πίσω εύχομαι να έχουν καλό καλοκαίρι, το οποίο όλοι περιμένουν πως και πως, όποιες και να είναι οι οικονομικές συνθήκες. Μπορεί να μην έχει νησάκι το πρόγραμμα φέτος, αλλά ελάτε, μη κρυβόμαστε… σα τη Χαλλλκιδική δεν έχει!
Υ.Γ. Στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας έδωσα έναν από τους ωραιότερους αγώνες –αν και πολύ σύντομος-. Προσπαθήσαμε με πολύ καλούς παλιούς και νέους φίλους να βοηθήσουμε το σχήμα της Παρούλας Νάσκου-Περράκη, του Καιρίδη και των άλλων «παιδιών» να ανατρέψει το συντηρητικό διοικητικό κατεστημένο του Πανεπιστημίου, για να εισάγει μια νέα πραγματικά ανανεωτική, ριζοσπαστική, ορθολογική και αναπτυξιακή διοίκηση. Χάσαμε δυστυχώς, έχοντας όμως πλησιάσει κόντρα στις προβλέψεις αρκετά κοντά στη νίκη, αλλά δε πειράζει. Βαθιά ριζωμένα συστήματα εξουσίας αναμεμειγμένα με κομματικά και ιδιοτελή συμφέροντα δεν εξανδραποδίζονται εύκολα. Έγινε μια αρχή μετά από πολλάααα χρόνια. Ας ελπίσουμε να το καταφέρουν οι επόμενοι σε 4 χρόνια.
